Ο θυμός και η διαχείρισή του

  Σε όλους μας είναι γνωστό το οξύ συναίσθημα του θυμού. Είναι ένα απολύτως φυσιολογικό συναίσθημα -χωρίς να είναι καλό ή κακό- που βιώνουμε όλοι σε διάφορα γεγονότα της ζωής μας. Είναι μια ενστικτώδης αντίδραση στην απειλή συνοδευόμενη από βιολογικές και ψυχολογικές αλλαγές όπως κάθε ανθρώπινο συναίσθημα.
Συχνά αισθανόμαστε θυμωμένοι και αντιδρούμε ανάλογα για κάτι που συμβαίνει μια δεδομένη στιγμή για παράδειγμα όταν μας προσβάλει κάποιος ή ακόμη και όταν μας πιάσουν την θέση στο χώρο στάθμευσης. Άλλες φορές απλά 'καταπίνουμε' τον θυμό μας χωρίς να αντιδρούμε, και ως αποτέλεσμα ο συσσωρευμένος θυμός να εκτονώνεται σε λάθος άτομα, λάθος χρόνο και με μη ασφαλή τρόπο. Είναι όμως ασφαλές να εκτονώνουμε το θυμό μας; Εκτονώνοντας το θυμό γινόμαστε σταδιακά πιο επιρρεπής σ΄ αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς, και εστιάζοντας σ΄ αυτό το μεγεθύνουμε δηλητηριάζοντας τον εαυτό μας και τους γύρω μας.
Η προσπάθεια να καταπιέσουμε-καταστείλουμε τον θυμό όχι μόνο δεν επιφέρει αποτελέσματα, αλλά μας οδηγεί σε άλλου είδους έκφρασης του θυμού όπως η παθητικότητα που εκδηλώνεται με σαρκασμό, κυνικότητα, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά και απάθεια. Επίσης ο καταπιεσμένος θυμός που δεν εκφράζεται με εποικοδομητικό τρόπο επηρεάζει αρνητικά την ψυχική και σωματική μας υγεία. Π.χ. κατάθλιψη, προβλήματα ύπνου, αλκοόλ ή άλλους εθισμούς, διατροφικές διαταραχές, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, π.χ. υπερβολική καθαριότητα, εργασιομανία, αυτοτραυματισμός.
Το άλλο είδος έκφρασης του θυμού είναι η επιθετικότητα που οδηγεί το άτομο σε βίαιες και καταστροφικές συμπεριφορές. Το άτομο αδυνατεί να διαχειριστεί την συμπεριφορά του σε όλα τα επίπεδα της ζωής, δημιουργώντας συνήθως χαοτικές διαπροσωπικές σχέσεις. Τα χαρακτηριστικά του επιθετικού θυμού είναι η σκληρότητα, έλλειψη ευαισθησίας στα συναισθήματα του άλλου, σκληρή κριτική, εγωκεντρισμό και αλαζονεία, εκδικητικότητα, αδυναμία συγχώρεσης, ευερεθιστότητα, παρορμητικότητα και αναξιοπιστία.
Το να διαχειριστούμε την ένταση του θυμού μας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Ο ιδανικότερος τρόπος είναι να ανακαλύψουμε τους παράγοντες που πυροδοτούν τον θυμό, και με απλές στρατηγικές να τους κατευνάζουμε. Για παράδειγμα μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης. Όταν θυμώνουμε έχουμε την τάση να δραματοποιούμε και να μεγεθύνουμε το πρόβλημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις παίρνουμε μια βαθιά διαφραγματική εισπνοή και δίνουμε στο εαυτό μας μια πιο εκλογικευμένη εξήγηση για το συμβάν που μας θύμωσε.
Η γραμμή που χωρίζει τον φυσιολογικό θυμό από τον παθολογικό είναι δυσδιάκριτη. Αν ο θυμό σας επηρεάζει την ποιότητα των σχέσεων σας και γενικότερα την καθημερινότητα σας, ενδείκνυται η επίσκεψη σας σε ειδικό ψυχικής υγείας για να βοηθηθείτε μέσο της ψυχοθεραπείας στο να αναπτύξετε μηχανισμούς υγιούς εκτόνωσης του θυμού. Πολλές φορές η δυσκολία στο να διαχειριστείτε τον θυμό σας έγκειται στο γεγονός ότι τα αίτια εντοπίζονται σε παλαιότερα βιώματα, ειδικότερα της παιδικής ηλικίας.
Ο καθένας μπορεί να θυμώσει, είναι εύκολο. Αλλά να θυμώσεις με το σωστό άνθρωπο, στο σωστό βαθμό, για το σωστό λόγο, τη σωστή στιγμή και με το σωστό τρόπο, αυτό δεν είναι καθόλου εύκολο. Αριστοτέλης

Ευάγγελος Ορφανίδης - Κλινικός Ψυχολόγος, DipCH
Ψυχαναλυτικής προσέγγισης

angelospsy@gmail.com

 Η Σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών με 5 απλά βήματα.

Οι μελισσούλες, τα αρκουδάκια και τα κουνελάκια ήταν για πολλούς από εμάς οι ήρωες διηγημάτων για την σεξουαλική μας διαπαιδαγώγηση. Στο σχολείο όλοι θα θυμόμαστε τις αντιδράσεις και την αμηχανία των συμμαθητών μας όταν μας διδάσκονταν τα μέρη του σώματος και πιο συγκεκριμένα των γεννητικών οργάνων. Αυτές οι αντιδράσεις βέβαια φανέρωναν την καθυστέρηση που προηγήθηκε στο να μας επεξηγηθεί με σωστούς όρους η ανθρώπινη σεξουαλικότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή το παιδί στα πρώτα του σεξουαλικά σκιρτήματα τείνει να στρέφεται αρχικά προς τους γονείς για πληροφορίες, αν ο γονιός δεν ανταποκριθεί με ωριμότητα στο ζήτημα αυτό το παιδί θα στραφεί στο διαδίκτυο ή σε φίλους-που πιθανόν κι αυτοί να είχαν σεξουαλική διαπαιδαγώγηση με ήρωες του ζωικού βασιλείου.

Στη συνέχεια του άρθρου προτείνω πέντε τρόπους που θα ευκολύνουν την «αποστολή» του γονιού σε ένα ζήτημα που ακόμη και στις μέρες μας θεωρείται ταμπού.

1. Ξεκινήστε από νωρίς να μιλάτε στα παιδιά σας για τα μέρη του σώματος και για την αναπαραγωγή με απλά λόγια και με τις κατάλληλες ορολογίες ώστε να μπορεί να τα κατανοήσει . Μέσα από αυτή τη συζήτηση τα παιδιά μαθαίνουν το σώμα τους και τα όρια που έχουν οι άλλοι σε αυτό. Μια τέτοια συζήτηση μπορεί να ξεκινήσει με αφορμή μια εγκυμοσύνη από το οικογενειακό ή φιλικό περιβάλλον, από μια εκπομπή στη τηλεόραση ή από την καθημερινότητα του παιδιού.

2. Αφήστε «ανοιχτά» τα κανάλια επικοινωνίας σε ό,τι αφορά την σεξουαλικότητα. Είναι σημαντικό να είστε ειλικρινείς και ακριβείς στο θέμα αυτό, μεταφέροντας έτσι τις ηθικές αξίες και τις αρχές σας στο παιδί. Μελέτες αποδεικνύουν το πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος των γονιών στο να έχουν οι έφηβοι μελλοντικές υγιείς και υπεύθυνες σεξουαλικές συμπεριφορές.

3. Ακούστε προσεχτικά τι έχουν να πουν τα παιδιά σας. Όσο πιο πολύ ακούτε τις σκέψεις των παιδιών σας, τόσο πιο αποτελεσματικά θα μπορέσετε να τα καθοδηγήσετε. Η σωστή καθοδήγηση γίνεται με δεκτικότητα και σεβασμό, χωρίς να είστε επικριτικοί. Για παράδειγμα αν το παιδί ακούει «...καταλαβαίνω πως αισθάνεσαι» ή «...κάποτε διερωτήθηκα κι εγώ το ίδιο» αισθάνεται πιο άνετα στο να κάνει ερωτήσεις και να ανοίξει συζητήσεις γύρω από το σεξ. Είναι σχεδόν βέβαιο πως οι ερωτήσεις θα σας φέρουν σε δύσκολη θέση, το σημαντικό είναι να παραμείνετε ψύχραιμοι και να απαντάτε με ειλικρίνεια στις ερωτήσεις και με τρόπο που θα κατανοήσει ένα παιδί στη δεδομένη ηλικία. Αν κάτι δεν γνωρίζετε  μην νιώσετε άβολα να το πείτε.

4. Σιγουρευτείτε ότι το παιδί σας κατανοεί όσα συζητάτε. Αν χρειαστεί ζητήστε από το παιδί να σας επαναλάβει αυτό που άκουσε με δικά του λόγια. Ισχύει το ίδιο και για τους γονείς. Είναι καλό να επαληθεύεται την απορία του παιδιού. Αυτό πρέπει να γίνεται για να αποφευχθεί η όποια διαστρέβλωση των ερωτήσεων-απαντήσεων λόγο τις πιθανής αμηχανίας και της ντροπής που αισθάνονται και οι δυο πλευρές.

5. Αποφεύγετε να απαντάτε με φλυαρία. Προτιμήστε τον διάλογο παρά την διάλεξη. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση πρέπει να αρχίζει από μικρή ηλικία για να εντάσσεται σταδιακά -με δόσεις- το παιδί στην εξερεύνηση του ζητήματος αυτού. Σε αυτές τις συζητήσεις πρέπει να εμπεριέχονται τα βασικότερα συστατικά μιας υγιούς σεξουαλικότητας που είναι ο σεβασμός στη διαφορετικότητα, ο αυτοσεβασμός και η εμπιστοσύνη.

Ευάγγελος Ορφανίδης - Κλινικός Ψυχολόγος
angelospsy@gmail.com

Τι είναι ο Τραυλισμός, και ποιές οι επιπτώσεις του στον ψυχισμό του παιδιού
   

     Ο τραυλισμός είναι μια διαταραχή του φυσιολογικού ρυθμού και ροής της ομιλίας, που δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα της έκφρασης, αλλά τη συνολική συμπεριφορά και τη ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του ατόμου. Χαρακτηρίζεται από της επαναλήψεις φωνημάτων ή συλλαβών όπως κα-κα-καλά ή σ-σ-σιγά, όπως αντικατάσταση λέξεων, και παρεμβολές  «θέλω εεεεεε να πάω». Συχνά ο τραυλισμός  εμφανίζεται σε παιδιά των 2-6 ετών και θεωρείται ως «εξελικτικός τραυλισμός», που είναι φυσιολογικός, αφού τα παιδιά αυτών των ηλικιών μπορεί να τραυλίζουν λόγω των μειωμένων γλωσσικών και αρθρωτικών ικανοτήτων, όπως το ελλιπές λεξιλόγιο.
Το δεύτερο είδος τραυλισμού ο «νευρογενής επίκτητος τραυλισμός», που οφείλεται σε νευρολογική επίκτητη  ασθένεια κληρονομική και μη, σε εγκεφαλικό τραύμα ή βλάβη στο μετωπιαίο λοβό κ. α.
Το τρίτο είδος τραυλισμού είναι ο ψυχογενής τραυλισμός, όπου οι κύριες αιτίες είναι η κατάθλιψη, η σχιζοφρένεια και σε πολλές περιπτώσεις οι έντονες παρατεταμένες περίοδοι άγχους. Στις πιο μικρές ηλικίες ο ψυχογενής τραυλισμός είναι αποτέλεσμα πολλών αιτιών. Μερικές από αυτές είναι οι συγκρουσιακές καταστάσεις μέσα στην οικογένεια, ασθένεια μέλους της οικογένειας, υπερβολικά αυστηρές τιμωρίες και αντιδράσεις από τους γονείς ή εκπαιδευτικούς και οι διάφορες φοβίες (σκοτάδι, κλειστοί χώροι, ζωοφοβία κ.α.)
Η διαταραχή του λόγου αποτελεί κοινωνικό στίγμα, αφού είναι το κύριο εργαλείο επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων. Τα άτομα που τραυλίζουν λόγω της κριτικής ή και της απόρριψης που ενδεχομένως δέχονται, πιθανόν να παρουσιάσουν χαμηλή αυτοπεποίθηση, αμηχανία, θυμό και σε ακραίες περιπτώσεις κοινωνική απομόνωση και κατάθλιψη.
Ο τραυλισμός είναι μία επίμονη διαταραχή, καθώς η αντιμετώπιση της χρειάζεται  χρόνο και συνδυασμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η λογοθεραπεία και η ψυχολογική στήριξη. Είναι εξίσου σημαντική η έγκαιρη παρέμβαση πριν εμβαθύνει το πρόβλημα. 
 Οι γονείς πρέπει:

Να παρέχουν στο παιδί ένα ομαλό και ήσυχο οικογενειακό περιβάλλον.

Να έχουν συχνή και ουσιαστική επικοινωνία με το παιδί.

Να μην διακόπτουν το παιδί όταν μιλά. Ακούστε το υπομονετικά τι έχει να πει χωρίς διορθώσεις.

Να προσπαθούν να είναι όσο πιο κατανοητοί γίνεται με παύσεις στις προτάσεις και με σταθερό και αργό ρυθμό(όχι υπερβολές).

Να μην βιάζονται να απαντούν. Κάντε μικρή παύση πριν να απαντήσετε. Αυτό δίνει την ευκαιρία στο παιδί να χαλαρώσει και να επιβραδύνει το ρυθμό του.

Να μην εστιάζουν στο ότι το παιδί τραυλίζει, κρίνοντας το ή διορθώνοντας το. Εκεί που εστιάζουμε, μεγεθύνουμε το πρόβλημα αναπτύσσοντας στο παιδί το αίσθημα κατωτερότητας και  της  χαμηλής αυτοπεποίθησης. Τα παιδιά χρειάζονται από τους γονείς τους να πιστεύουν σ’ αυτά και στις δυνατότητες τους.

Ευάγγελος Ορφανίδης - εγγεγραμμένος Κλινικός ψυχολόγος
angelospsy@gmail.com

 

Αυτοκτονικές συμπεριφορές: Πότε είναι αναγκαία η άμεση παρέμβαση ειδικού ψυχικής υγείας

   Κάποτε ένας σύγχρονος φιλόσοφος, ο Όσσο είπε: «Η αυτοκτονία δεν είναι τίποτε άλλο από το έσχατο παράπονο, το πιο απαίσιο παράπονο για την ύπαρξη». Η αυτοκτονία είναι η επιθυμία του ατόμου να βάλει τέλος στη ζωή του όταν ο πόνος υπερβαίνει τις δυνατότητες που έχει για να τον διαχειριστεί. Είναι μια αντίδραση στις εξωτερικές και ενδοψυχικές συγκρούσεις. Σαν πράξη εκφράζει απελπισία, απόγνωση,  ενοχή και ίσως μια κραυγή εσωτερικής αναστάτωσης και πόνου.
Η αυτοχειρία είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων, υπαρξιακών, κοινωνικών και ψυχικών. 
Ο βασικός παράγοντας για να φτάσει το άτομο στην απόπειρα αυτοκτονίας είναι η δυσκολία στο να προσαρμοστεί στις ψυχοκοινωνικές αλλαγές, όπως η απώλεια οικίων ατόμων, εξαρτήσεις, σοβαρές διαπροσωπικές συγκρούσεις και ψυχικά τραύματα-τραυματικές εμπειρίες, έχοντας ως αποτέλεσμα την στρέβλωση της σχέσης του ατόμου με το κοινωνικό  περιβάλλον και την αρνητική απόχρωση των ψυχικών εμπειριών. Η δυσπροσαρμοστικότητα αυτή μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας ανεπαρκούς ανάπτυξης αμυνών στην παιδική ηλικία, οπότε το άτομο ανήμπορο να υποστηρίξει τον εαυτό του σε δυσχερείς καταστάσεις, παραιτείται και οδηγείται στην αυτοχειρία σαν την μόνη λύση εξόδου από τον έντονο ψυχικό πόνο. 
Ένας άλλος παράγοντας είναι η ύπαρξη ψυχοπαθολογίας (όταν δεν υπάρχει κατάλληλη αντιμετώπιση), όπως σοβαρές καταθλιπτικές διαταραχές ή και διαταραχές διάθεσης.  Ωστόσο, βάσει στατιστικών ένα μεγάλο ποσοστό  τον ατόμων  που αποπειράθηκαν να αυτοκτονήσουν δεν είχαν διαγνωστεί με κάποια ψυχιατρική διαταραχή, παρά μόνο βίωναν μια δύσκολη και αγχογόνα περίοδο στη ζωή τους.
Η αυτοκτονική συμπεριφορά όπως η απόπειρα αυτοκτονίας και ο αυτοκτονικός  ιδεασμός, ασυνείδητα είναι μέρος μιας αυτοκαταστροφικής στρατηγικής του ατόμου που εξυπηρετεί διάφορους σκοπούς. Ο Φρόυντ υποστήριζε ότι η αυτοκτονία είναι μια επιθυμία θανάτου προς το άτομο που βλάπτει τη ζωή μας, που στη συνέχεια αυτή η επιθυμία στρέφεται προς τον ίδιο τον εαυτό ως έσχατο μέσο εκδίκησης.
Είναι καλό να αναγνωρίζουμε κάποια σημάδια σε άτομα που θα επιχειρήσουν την αυτοκτονία, όπως:

Όταν το άτομο αναφέρεται στην αυτοκτονία ως «λύση» σε συζητήσεις. «Καλύτερα να ήμουν νεκρός»,  «Αν τα ξαναπούμε...», και γενικά όταν το άτομο εγκλωβίζεται στην απελπισία και παραιτείται από την ελπίδα για ζωή.

Όταν το άτομο αρχίζει να τακτοποιεί διαθήκες, περιουσιακά και άλλα  γραφειοκρατικά, χωρίς να υπάρχει κάποια λογική εξήγηση. Το άτομο συμπεριφέρεται λες και θα φύγει τακτοποιώντας εκκρεμότητες.

Όταν το άτομο ξαφνικά επιθυμεί έντονα την απομόνωση από οικογένεια και φίλους.

Η ενασχόληση με τον θάνατο, όπως τραγούδια, ποιήματα και γενικά ό,τι εξυμνούν το τέλος.

Έντονα  αισθήματα ενοχής, αναξιότητας και ντροπής για τον εαυτό του: «Θα μου άξιζε να πεθάνω», «Και πως ζω τι προσφέρω;»

Το άτομο χωρίς κάποιο ιδιαίτερο  λόγο επισκέπτεται φίλους και συγγενείς και τους αποχαιρετά σαν να μην πρόκειται να τους ξαναδεί .

Το άτομο αναζητεί πρόσβαση σε θανατηφόρα μέσα, όπως χάπια, όπλα.

Όταν το άτομο έχει αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, αυτοτραυμαστισμοί κ.α. 

Όταν παρατηρηθούν οι πιο πάνω συμπεριφορές, υπάρχει κίνδυνος το άτομο να επιχειρήσει απόπειρα, οπότε είναι αναγκαία η άμεση παρέμβαση ειδικού ψυχικής υγείας.
  

Ευάγγελος Ορφανίδης  Κλινικός Ψυχολόγος Ψυχαναλυτικής προσέγγισης,DipCH

angelospsy@gmail.com

Σωματική Δυσμορφική Διαταραχή: Το σύνδρομο της...κατά φαντασίαν ασχήμιας.

  Νιώθετε ντροπή και δυσαρέσκεια για κάποιο σημείο του σώματός σας; Αποστρέφετε το βλέμμα σας όταν περνάτε από καθρέπτες ή άλλες αντανακλώσες επιφάνειες; Αν η μύτη σας είχε διαφορετικό σχήμα η ζωή σας θα κυλούσε και θα εξελισσόταν διαφορετικά; Θα θέλατε να κάνετε μερικές «διορθώσεις»  με αισθητικές επεμβάσεις;
Πολλά άτομα δεν νιώθουν άνετα με κάποια σημεία του σώματος τους ή και γενικότερα με την εξωτερική τους εμφάνιση. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί φυσιολογικό και ακίνδυνο για τον ψυχισμό μας, όταν αυτό δεν γίνεται ακραίο, συνοδευόμενο από εμμονές ή παράνοιες, διαταράσσοντας έτσι τη λειτουργικότητά μας μέσα στην καθημερινότητα.  Όταν το άτομο περνά αυτή τη λεπτή γραμμή και βιώνει έντονα αυτή την κατάσταση, είναι πιθανό να πάσχει από Σωματική Δυσμορφική Διαταραχή.
 Τι είναι η Σωματική
Δυσμορφική Διαταραχή (ΣΔΔ)
Αυτός ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά πριν από ένα αιώνα, ωστόσο έχει καταχωρηθεί πρόσφατα ως ξεχωριστή ψυχιατρική διαταραχή, ενώ ακόμη πιο πρόσφατα άρχισαν να αποκωδικοποιούνται οι αιτίες της διαταραχής αυτής. Η ΣΔΔ επηρεάζει το 1-2% του πληθυσμού με μεγαλύτερη συχνότητα στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες. Το άτομο που πάσχει από τη διαταραχή αυτή, εντοπίζει συνεχώς ατέλειες στο σώμα του (π.χ. μύτη, αυτιά, κοιλιά), που αν και στην πραγματικότητα είναι προϊόν φαντασίας, το άτομο βλέπει σαν μόνη λύση την χειρουργική επέμβαση. Ο ασθενής αδυνατεί να ελέγξει τη συχνότητα των ενοχλητικών και επαναλαμβανόμενων σκέψεων του για τις υποτιθέμενες «ατέλειες» του, καθώς ασχολείται με αυτές αρκετές ώρες ημερησίως. Το άτομο τείνει να απομονώνεται και να αποφεύγει να συναναστρέφεται με κόσμο εξαιτίας της ντροπής που νιώθει για την φανταστική ανωμαλία της εμφάνισής του. Σε ακραίες περιπτώσεις τα άτομα αυτά τραυματίζονται στην προσπάθεια τους να αφαιρέσουν επίμονα ένα φανταστικό σημάδι ή ένα σπυράκι από το πρόσωπο και το σώμα τους. Ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων που υποφέρουν από τη διαταραχή αυτή έχουν στο ιστορικό τους σοβαρή κατάθλιψη και απόπειρες αυτοκτονίας.
Μετά από χρονοβόρες μελέτες οι επιστήμονες κατέληξαν ότι οι αιτίες ποικίλουν λόγω του  συνδυασμού γενετικών, συναισθηματικών και νευροβιολογικών παραγόντων. Μια από τις σημαντικές αιτίες είναι οι δομικές διαφορές σε συγκεκριμένα σημεία του εγκεφάλου, που σχετίζονται με την επεξεργασία οπτικών ερεθισμάτων. Αυτό σημαίνει ότι το άτομο αντιλαμβάνεται διαστρεβλωμένο το είδωλο του στον καθρέφτη εξαιτίας αυτής της διαφοράς. Αξιοπερίεργο είναι ότι οι κοινωνικές επιβολές παίζουν λιγότερο σημαντικό λόγο στην ανάπτυξη της διαταραχής, καθώς η συχνότητα της είναι στα ίδια επίπεδα σε όλο το κόσμο με διαφορετικές κουλτούρες και τρόπο ζωής.
Το θεραπευτικό κομμάτι της σωματικής δυσμορφικής διαταραχής συνήθως εστιάζει σε δυο προσεγγίσεις, την γνωστική- συμπεριφορική θεραπεία, όπου το άτομο μαθαίνει να αναδιοργανώνει τη σκέψη και τις πεποιθήσεις του. Και η θεραπεία με φάρμακα που ανήκουν στην οικογένεια των αναστολέων της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης που χρησιμοποιούνται συνήθως  για τη θεραπεία της κατάθλιψης.
Ο άνθρωπος εκ φύσεως αναζητεί συνεχώς την αποδοχή, την αποδοχή από την κοινωνία, την οικογένεια και από τον περίγυρο γενικά . Στην αναζήτησή μας αυτή ξεχνάμε ότι εμείς πρέπει πρώτα να αποδεχτούμε και να αγαπήσουμε τον εαυτό μας γι’ αυτό που είναι και όπως είναι.  Η αποδοχή του ξεχωριστού, μοναδικού και ανεπανάληπτου εαυτού μας, είναι τόσο ισχυρή ώστε ότι λέμε ό,τι κάνουμε και ό,τι είμαστε να είναι το τέλειο.

Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός Ψυχολόγος, DipCH
angelospsy@gmail.com

Τι είναι η Συναισθηματική νοημοσύνη (EQ);

Το πρώτο πράγμα που μας έρχεται στο μυαλό όταν ακούμε την λέξη νοημοσύνη, είναι η εξυπνάδα-ευστροφία. Ωστόσο έχει επιβεβαιώθεί επιστημονικά η ύπαρξη κιάλλων πτυχών νοημοσύνης, και μία από αυτές είναι η συναισθηματική νοημοσύνη. Η συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα του ατόμου να κατανοεί τα συναισθήματα των άλλων αλλά και τα δικά του, καθώς και η ικανότητα του να συμπάσχει και να διαπραγματεύεται με τους άλλους.
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η συναισθηματική νοημοσύνη (EQ) είναι πιο σημαντική από τον δείχτη νοημοσύνης (IQ) για την επίτευξη επαγγελματικών στόχων, συντροφικών σχέσεων και επιτυχιών στη ζωή γενικότερα. Σήμερα είναι κοινός αποδεχτό ότι η οικοδόμηση μιας πιο ολοκληρωμένης ζωής βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ικανότητα μας να "διαβάζουμε" και να καταλαβαίνουμε τους άλλους μέσα από λεκτική ή μη λεκτική επικοινωνία.
Ποια είναι τα γνωρίσματα των ανθρώπων με υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη;
Η ενσυναίσθηση. Είναι η ικανότητα του ατόμου να ταυτίζεται και να εισδύει στις εσωτερικές νοητικές καταστάσεις των άλλων. Με άλλα λόγια η γνωστή φράση που χρησιμοποιούμε "να μπαίνεις στη θέση του άλλου".
Η Αυτογνωσία και αυτορρύθμιση. Είναι η ικανότητα του ατόμου να γνωρίζει όλες τις πτυχές του εαυτού του.Η ανάπτυξη αυτής της ικανότητας απαιτεί συντονισμό με τα βαθύτερα συναισθήματα μας (φοβίες, καταθλιπτικές διαθέσεις, θυμό κ.α.), την αναγνώριση και της διαχείριση τους.
Η ικανότητα να θέτουμε κίνητρα στον εαυτό μας. Είναι μια διαδικασία αφύπνισης και παρακίνησης του ατόμου προς την επίτευξη στόχων. Η διαδικασία αυτή οικοδομείται πάνω στον αυτογνωσία και τον αυτοέλεγχο.
Κοινωνικές δεξιότητες. Η εποχή μας απαιτεί την ανάπτυξη και ενσωμάτωση αυτών των δεξιοτήτων καθώς θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για επαγγελματική και προσωπική επιτυχία.
Στην πορεία μας προς την επαγγελματική και προσωπική μας επιτυχία μας είναι αναγκαία και τα δύο στοιχεία της νοημοσύνης, το IQ και το EQ.

Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός ψυχολόγος, DipCH
angelospsy@gmail.com

   

Ο ρόλος του πατέρα στην ανάπτυξη του παιδιού

  Το ότι έχουν  γραφτεί  περισσότερα άρθρα  για το πόσο σημαντικός  είναι ο ρόλο της  μητέρας  στην ανάπτυξη του παιδιού, δεν αποτελεί  βέβαια μια σκοτεινή φεμινιστική  συνομωσία σε βάρος  των πατεράδων. 
Τα τελευταία χρόνια η επιστήμη της ψυχολογίας  αναδεικνύει όλο και περισσότερο τη σημαντικότητα και την αναγκαιότητα της πατρικής φιγούρας στη ζωή του παιδιού. Στα πρώτα δύο χρόνια το παιδί  είναι  προσκολλημένο στην μητέρα,  πρωτίστως  λόγω της βιολογικής και συναισθηματικής  ανάγκης  που ήδη προϋπάρχει από την εγκυμοσύνη.  Η ψυχοσυναισθηματική  θαλπωρή  που βιώνεται  από το βρέφος  σε στιγμές  όπως ο θηλασμός, είναι αδιαμφισβήτητα  ένας  από τους  πιο δυνατούς  δεσμούς  στη ζωή του παιδιού.  Αυτό βέβαια  δεν σημαίνει ότι  ο πατέρας  είναι  «κομπάρσος» την περίοδο αυτή . Ο ρόλος του πατέρα τους  πρώτους  μήνες είναι υποστηρικτικός  και εξίσου σημαντικός, αφού καλείται πολλές φορές  να αποφορτίζει τη σχέση  μητέρας-παιδιού σε περιόδους έντασης ενισχύοντας  έτσι το ομαλό δέσιμο τους. Ο πατέρας  επίσης μέσα από τη φροντίδα, το παιχνίδι και τον ποιοτικό χρόνο που αφιερώνει στο παιδί του, έχει την ευκαιρία να  ξαναζήσει και ο ίδιος τη ζεστασιά και την θαλπωρή των δικών του  παιδικών χρόνων ή και ακόμη αν δεν είχε μπορεί να το βιώσει μέσα από τον ρόλο του ως πατέρας .
Ένα σημαντικό και μεγάλο κομμάτι είναι η διαμόρφωση της σεξουαλικής ταυτότητας,  που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα  χειριστεί το ρόλο του ο πατέρας.  Όταν η πατρική φιγούρα ως ρόλος και ως έννοια είναι απούσα, το παιδί αφήνεται στα τυφλά να επιλέξει και να ταυτιστεί με το ανδρικό στερεότυπο όπως αυτό έχει διαμορφωθεί από την κοινωνία,  δηλαδή ο άντρας ο επιθετικός, ο  βίαιος και σκληρός. Αυτό βέβαια έχει ως αποτέλεσμα τη ψυχική αποστασιοποίηση από τους άλλους, υποδυόμενος  ένα  ρόλο,  τον ρόλο ταύτισης. Είναι πιθανό να έχουμε τα ίδια αποτελέσματα όταν ο πατέρας ασκεί υπερβολικά την πατρική εξουσία με αυταρχισμό και τιμωριτικό τρόπο. Ο σεβασμός  προς τον πατέρα δεν πρέπει πηγάζει από τον φόβο, αλλά μέσα από την κατανόηση και την στοργή.  Τα παιδιά έχουν την ανάγκη να είμαστε δίπλα τους και όχι απέναντι τους.
Ο πατέρας μέσα από τον δικό του σημαντικό ρόλο συμπληρώνει την μητέρα στην διαμόρφωση της προσωπικότητας του παιδιού, όπως επίσης και της ψυχοσυναισθηματικής του ισορροπίας.  Στο τρίγωνο μιας οικογένειας, πατέρας, μητέρα και παιδιά, όλοι περνούμε από όλους τους ρόλους  και παίρνουμε σημαντικότατα  μαθήματα, όπως το πώς να είμαστε μπαμπάδες, μαμάδες, σύζυγοι,  φίλοι, κόρες και γιοι. Όλες η σχέσεις αυτές είναι αμφίδρομες και μέσα από αυτές  ανακαλύπτουμε τον εαυτό μας και εξελισσόμαστε, όπως άλλωστε είναι και ο σκοπός της ζωής μας.
   
Ευάγγελος Ορφανίδης - Κλινικός Ψυχολόγος 
angelospsy@gmail.com