Υποχονδρίαση: Όταν η φαντασία γίνεται πραγματικότητα


  Σε όλους μας έχει τύχει να αντιδράσουμε υπερβολικά με ανησυχία και φόβο όταν παρουσιάσαμε διάφορα προβλήματα υγείας ή ακόμα και να μας πέρασε από το μυαλό ότι πάσχουμε από κάτι σοβαρό. Αυτό βέβαια δεν είναι υποχονδρίαση. Υποχονδρίαση είναι διαταραχή η οποία ανήκει στις σωματόμορφες διαταραχές και χαρακτηρίζεται η κατάσταση στην οποία το άτομο είναι εγκλωβισμένο στην ιδέα ότι πάσχει από κάποια ασθένεια σοβαρή, όπως επίσης και η διαρκής παρερμηνεία απλών και ακίνδυνων συμπτωμάτων, όπως ο πονοκέφαλος ή μια απλή ταχυπαλμία. Τα άτομα αυτά αναλώνουν αρκετές ώρες την ημέρα ψάχνοντας στο διαδίχτυο για πληροφορίες και  θεραπείες ασθενειών που ίσως έχουν ή θα αποκτήσουν, επίσης  ψηλαφίζουν  το σώμα τους μήπως ανακαλύψουν κάτι το μη φυσιολογικό προετοιμάζοντας τον εαυτό τους  για μια επερχόμενη ασθένεια. Το υποχόνδριο άτομο παγιδεύεται σε ένα νοσηρό φαύλο-κύκλο όπου επικρατεί φόβος, ανασφάλεια, και άγχος. Συνήθως, αυτή η διαταραχή συνυπάρχει με συμπτώματα κατάθλιψης, αγχώδεις διαταραχές και πιο σπάνια με παρανοειδή ψύχωση.
Τα αίτια της διαταραχής αυτής οφείλονται κυρίως σε ψυχοκοινωνικούς παράγοντες. Η εκδήλωση των συμπτωμάτων επέρχεται έπειτα από μια συναισθηματική κρίση όπως ασθένεια ή θάνατος οικείου ατόμου, η γέννηση ενός παιδιού που συνεπάγεται με αλλαγές και νέες ευθύνες, όπως επίσης και η βίωση τραυματικών γεγονότων κατά την παιδική ηλικία (ενδοοικογενειακή βία, σεξουαλική κακοποίηση κ.α.) Άτομα με υπερπροστατευτικούς γονείς, είναι επίσης πιο επιρρεπή να παρουσιάσουν την διαταραχή αυτή.
Η υποχονδρίαση θεωρείται επίπονη διαταραχή λόγω της έντασής της, όμως με την σωστή θεραπευτική προσέγγιση και θεραπευτική συμμαχία το άτομο μπορεί να γίνει ξανά λειτουργικό. Μερικές από τις θεραπευτικές προσεγγίσεις είναι οι συμπεριφορικές τεχνικές, η ψυχανάλυση για διερεύνηση ενδοψυχικών συγκρούσεων και μια πιο σύγχρονη και αποτελεσματική προσέγγιση είναι η βιοανάδραση. Ο πρωταρχικός στόχος είναι να βοηθηθεί το άτομο να συνειδητοποιήσει και να εξοικειωθεί με την ιδέα ότι κανένας δεν μπορεί να έχει τον πλήρη έλεγχο της ψυχικής ή σωματικής υγείας και ότι αυτό βέβαια δεν θεωρείται αδυναμία. 


Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός Ψυχολόγος, DipCH

angelospsy@gmail.com

 

Ενδοοικογενειακή βία:Μύθοι και πραγματικότητες

Οι στερεοτυπικές κατηγοριοποιήσεις συνήθως δυσχεραίνουν την αντιμετώπιση και την μελέτη ενός φαινομένου όπως η ενδοοικογενειακή βία. Είναι, όμως, χρήσιμο να καταρρίπτονται κάποιοι μύθοι με εμπεριστατωμένες αναλύσεις και με στατιστικά στοιχεία.

Μύθος: Στα θύματα ενδοοικογενειακής βίας αρέσει το ξύλο.
Πραγματικότητα: Διαχρονικά τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας έχουν χαρακτηριστεί ως άτομα με μαζοχιστικές συμπεριφορές που απολαμβάνουν την σωματική και ψυχική κακοποίηση.  Στις μέρες μας έχει καταρριφθεί από πολλούς μελετητές της συμπεριφοράς αυτή η αναχρονιστική θεωρία, υποστηρίζοντας ότι στις πλείστες περιπτώσεις η σιωπή αποτελεί μια στρατηγική επιβίωσης του θύματος. Το θύμα επίσης ανέχεται την σωματική κακοποίηση ως μια ασπίδα προστασίας των άλλων μελών τις οικογένειας.

Μύθος: Τα θύματα πάσχουν από ψυχικές διαταραχές.
Πραγματικότητα: «Αν ήταν καλά στα μυαλά δεν θα καθόταν μαζί του/της. Αυτή η στερεοτυπική έκφραση στην πραγματικότητα δεν ισχύει, καθώς μετά από μελέτη πολλών περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας διαπιστώνουμε ότι οι ψυχικές διαταραχές όπως το μετατραυματικό στρες, κατάθλιψη κ.α. είναι επίκτητα και ως αποτέλεσμα της κακοποίησης που υπέστη το θύμα. Επίσης, διαπιστώνουμε ότι σε συντριπτικό ποσοστό τα θύματα προσπάθησαν να αντισταθούν στη βία, είτε με φυγή είτε με την παθητικότητα.

Μύθος:Τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας δεν εγκαταλείπουν ποτέ τον θύτη.
Πραγματικότητα: Τα θύματα δύσκολα ή μετά από πολλές προσπάθειες εγκαταλείπουν τον θύτη λόγω των αθέμιτων μέσων που συνήθως χρησιμοποιεί, όπως η οικονομική ασφυξία, απειλές σε ότι αφορά τα παιδιά και σωματική - ψυχολογική βία.  Ένας άλλος σημαντικός λόγος που ωθούν το θύμα στην ανεκτικότητα και την υποχωρητικότητα είναι η έλλειψη υποστήριξης από φίλους, μέλη της οικογένειας, κρατικούς παράγοντες, σύμβουλους όπως επίσης και η έλλειψη δικαστικής αρωγής.  Τα θύματα που λαμβάνουν σε πρώϊμο στάδιο και έγκαιρα νομική και ψυχολογική υποστήριξη έχουν πιο πολλές πιθανότητες να ανεξαρτικοποιηθούν πιο ανώδυνα από τον θύτη.

Μύθος: Οι θύτες είναι βίαιοι λόγω της ανεργίας ή για την πίεση που αντιμετωπίζουν στη δουλειά .
Πραγματικότητα: Το εργασιακό στρες ή η ανεργία από μόνα τους δεν κάνουν το άτομο βίαιο προς την οικογένεια του. Δεν μπορούμε να αποδώσουμε την ενδοοικογενειακη βία στην ανεργία ή το στρες.  Αυτό θα σήμαινε ότι ο θύτης θα κακοποιούσε με την ίδια ευκολία το αφεντικό του ή τους συνεργάτες του. Η ενδοοικογενειακή βία ανθεί λόγω της αναλγυσίας των κρατικών μηχανισμών που αδυνατούν να προστατέψουν έμπρακτα το θύμα όπως επίσης και με τις ποινές «χάδι», που αντιμετωπίζουν τους θύτες.

Μύθος: Το θύμα είναι κατώτερου μορφωτικού επιπέδου.
Πραγματικότητα: Αυτός ο μύθος δεν επιβεβαιώνεται. Τα τελευταία στατιστικά μας δείχνουν ότι επτά στις δέκα γυναίκες-θύματα είναι απόφοιτοι τεχνολογικής ή πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.  Η ενδοοικογενειακή βία εκκολάπτεται σε όλα τα κοινωνικά στρώματα διαπερνώντας τις γραμμές του εισοδήματος, του μορφωτικού επιπέδου, και του πολιτισμού.

Μύθος: Τα παιδιά δεν επηρεάζονται, τόσο και ξεπερνούν εύκολα την ενδοοικογενειακή βία.
Πραγματικότητα: Σε συντριπτικό ποσοστό των περιπτώσεων όπου ο ένας γονέας κακοποιεί τον άλλο, τα παιδιά υπόκεινται επίσης σωματική ή ψυχολογική βία. Τα περισσότερα παιδιά προερχόμενα από τοξικό οικογενειακό περιβάλλον, που υπήρξαν θύματα ή ακόμη και μάρτυρες βίαιων συμπεριφορών, παρουσιάζουν συναισθηματικές, γνωστικές και συμπεριφορικές διαταραχές όπως επίσης και αναπτυξιακές αναπηρίες. Επιπλέον τα παιδιά, κυρίως αγόρια που βιώνουν την βία μέσα στην οικογένεια, ταυτίζονται με τον θύτη και επαναλαμβάνουν το ίδιο πρότυπο συμπεριφοράς, συνεχίζοντας και διευρύνοντας τον κύκλο βίας.
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως οι ανθρώπινες σχέσεις συνάπτονται και πρέπει να βασίζονται στις έννοιες του σεβασμού, της υποστήριξης, του θαυμασμού , της ελεύθερης αυτοδιάθεσης και της εκτίμησης.  Η πραγματική αγάπη δεν σχετίζεται με την υποτίμηση, τις προσβολές, την καταπίεση, το συνεχή έλεγχο, την έλλειψη εμπιστοσύνης και την κακοποίηση.


Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός Ψυχολόγος, DipCH

angelospsy@gmail.com

Εφαρμόστε θετικούς τρόπους διαπαιδαγώγησης - Το ξύλο δεν βγήκε απ'τον… Παράδεισο

Ένα παλιό σλόγκαν που ακούμε συχνά και είναι πάντα στην «μόδα» σχετικά με την διαπαιδαγώγηση του παιδιού είναι «το ξύλο βγήκε απ’ τον Παράδεισο» ή το «όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος». Αυτό, όμως, έχει αποτελέσματα; Τι γίνεται στον ψυχοσυναισθηματικό κόσμο του παιδιού και πώς βιώνει την σωματική τιμωρία;
Όλοι οι γονείς μεγαλώνουν τα παιδιά τους θέλοντας το καλύτερο γι’ αυτά. Να είναι υγιείς και ευτυχισμένα, μεταδίδοντάς τους παράλληλα το σύστημα των ηθικών αξιών και των ορίων γενικότερα. Μέσα από την προσπάθεια των γονιών να μεταδώσουν όλα αυτά και μέσα από την τριβή της καθημερινότητας, μερικές φορές χάνουν την υπομονή τους και ότι λένε οι ειδικοί για το ξύλο πάει «περίπατο». Και εδώ μπαίνει η δικαιολογία «με έφερε στα όρια μου, δεν άντεξα και τις έφαγε». Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά είναι οι τέλειοι μιμητές των δικών μας συμπεριφορών, αρνητικών και θετικών. Με αυτό συνεπάγεται ότι το ξύλο και η βία γενικότερα θα αποτελέσει μοντέλο συμπεριφοράς προς μίμηση, είτε προς τους γονείς είτε προς τον/την σύζυγο και τα παιδιά στο μέλλον. Πώς γίνεται να χαστουκίζω το παιδί για να σταματήσει να χαστουκίζει άλλα παιδιά ή πώς γίνεται να χτυπώ το παιδί και να περιμένω αυτό να φέρει θετικά αποτελέσματα στην συμπεριφορά του. Πόσο αλλόκοτο ακούγεται αυτό;
Η καλύτερη και η πιο ανώδυνη και για τις δύο πλευρές διαπαιδαγώγηση είναι η υιοθέτηση σωστών προτύπων. Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τις πράξεις μας παρά από τις παρατηρήσεις-διαλέξεις μας.
Βάσει ερευνητικών δεδομένων, τα παιδιά που υπόκεινται σε σωματική βία έχουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάσουν επιθετική και αντικοινωνική συμπεριφορά, συναισθηματικά προβλήματα, όπως μειωμένη αυτοεκτίμηση, καταθλιπτικές τάσεις, απομόνωση, χαμηλές σχολικές επιδόσεις, παλινδρόμηση και τάσεις αυτοτραυματισμού.
Τα παιδιά παίρνουν τους ρόλους που τους δίνουν οι γονείς. Αν το παιδί ακούει συνεχώς «είσαι άτακτος», «είσαι τεμπέλης», δεν μένει παρά να υποδυθεί τον ρόλο που του έδωσαν τα πρότυπα του. Αυτό που παρατηρούμε είναι απλά το αντικατόπτρισα των δικών μας συμπεριφορών πάνω στα παιδιά μας.
Το ξύλο είναι αποδεδειγμένο επιστημονικά εδώ και πολλά χρόνια ότι τελικά δεν βγήκε απ’ τον Παράδεισο, και συνεπώς δεν φέρνει ποτέ θετικά αποτελέσματα παρά μόνο καταρρακώνει τα παιδιά, τόσο σε σωματικό όσο και σε ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο. 
Ο σεβασμός, η υπακοή και η πειθαρχία δεν αναπτύσσεται μέσα από τον φόβο και τη βία, αλλά μέσα από την ουσιαστική επικοινωνία, τον αλληλοσεβασμό, την αποδοχή, την υπομονή και την κατανόηση. Κανένας νοήμων γονιός δεν απολαμβάνει να χρησιμοποιεί βία πάνω στο παιδί του. Μπορούμε λοιπόν να εφαρμόσουμε πιο θετικούς τρόπους διαπαιδαγώγησης, όπως τα κίνητρα, τον διάλογο (ουσιαστική επικοινωνία) και την καθοδήγηση. Είναι επιτακτική ανάγκη να δούμε με πιο πολύ υπευθυνότητα το τι προκαλεί κάθε είδους άσκησης βίας, τόσο στην οικογένεια όσο και στην κοινωνία ευρύτερα. «Ένας άνθρωπος που έχει τιμωρηθεί, δεν θα είναι στο εξής λιγότερο επιρρεπής προς μία δεδομένη συμπεριφορά. Στην καλύτερη περίπτωση μαθαίνει πως να αποφεύγει την τιμωρία».  B.F. Skinner


Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός ψυχολόγος, DipCH

                                     ΔΥΣΛΕΞΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ

Τι είναι η Οριακή (μεταιχμιακή) διαταραχή προσωπικότητας;


Η Οριακή (μεταιχμιακή) διαταραχή προσωπικότητας είναι μια ψυχική διαταραχή που επηρεάζει το άτομο σε όλα τα επίπεδα της λειτουργικότητας του. Χαρακτηρίζεται κυρίως από έντονη συναισθηματική αστάθεια, χαώδεις και ασταθείς διαπροσωπικές σχέσεις και αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Ένα σημαντικό γνώρισμα αυτής της διαταραχής είναι οι απότομες εναλλαγές της διάθεσης και η τάση του ατόμου να κινείται ανάμεσα στον πόλο της ψύχωσης και της νεύρωσης. Η ΜΔΠ εμφανίζεται τρεις φορές συχνότερα στον γυναικείο πληθυσμό και μόλις στο 2%-5% στον γενικότερο πληθυσμό.
Τα αίτια της ΜΔΠ δεν είναι ακόμη ξεκάθαρα. Πιθανολογείται ότι η ανάπτυξη της διαταραχής αυτής είναι ένας συνδυασμός γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Διαπιστώνεται επίσης ότι ένα μεγάλο ποσοστό ατόμων με ΜΔΠ έχουν υποστεί κακοποίηση (σωματική, λεκτική, παραμέληση) κατά την παιδική τους ηλικία.
 
Τα συμπτώματα της ΜΔΠ

Το άτομο καταπνίγεται από βαθιά συναισθήματα ανασφάλειας και δυσκολίας στο να αντιμετωπίσει την εγκατάληψη-απώλεια σε φανταστικό ή πραγματικό επίπεδο. Τείνει να εξιδανικεύει και να απομυθοποιεί με ευκολία τους άλλους κατατάσσοντας τους σε δύο κατηγορίες καλούς-κακούς, άσπρο-μαύρο, δημιουργώντας έτσι σχέσεις αγάπης-μίσους.

Παρορμητικότητα. Η παρορμητικότητα είναι το αποτέλεσμα μιας χρόνιας αίσθησης συναισθηματικού κενού και κατακερματισμένης ταυτότητας που συνήθως περιλαμβάνει αυτοτραυματισμούς, καταχρήσεις ακόμη και απόπειρες αυτοκτονίας. Η διαδικασία του αυτοτραυματισμού και με ότι συνεπάγεται αυτό επιφέρει στο άτομο μια προσωρινή ανακούφιση από τον ψυχικό πόνο αλλά με αρνητικές μελλοντικές συνέπειες.

Διαστρεβλωμένη και ασταθής αυτοεικόνα. Το άτομο βιώνει αντιφατικά και μεταβλητά συναισθήματα για τα άτομα που το περιβάλλουν, για καταστάσεις, για ηθικές αξίες, ή για μελλοντικούς στόχους-σχέδια (επαγγελματικά κ.α).

Τα άτομα με ΜΔΠ μπορεί να βιώνουν κι άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με το άγχος ή με διαταραχές διάθεσης όπως έντονη ανησυχία, κρίσεις πανικού, ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, χρόνιο αίσθημα κενού και πλήξης, μειωμένο σεξουαλικό ενδιαφέρον και δυσκολία συγκέντρωσης σε απλές καθημερινές δραστηριότητες.

Η θεραπεία της ΜΔΠ έχει ως κύριο στόχο να καταστήσει το άτομο ικανό να μπορεί να διαχειρίζεται και να οριοθετεί τα προβληματικά μοτίβα συμπεριφοράς, καθώς και να δημιουργεί σταθερά δομημένες και ποιοτικές διαπροσωπικές σχέσεις.
Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις ενδείκνυται η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής (βενζοδιαζεπινών, λιθίου και αντικαταθλιπτικών) για την μείωση των συμπτωμάτων και της ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας της ψυχοθεραπείας.


Ευάγγελος Ορφανίδης Κλινικός ψυχολόγος, DipCH

15 βασικοί κανόνες για την υγιή ψυχολογική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σας

Όλοι μας έχουμε προσέξει ότι στο δωμάτιο τοκετού δεν μας δίνετε εγχειρίδιο για το πώς θα μεγαλώσουμε ένα παιδί. Μέσα από την εμπειρία μου, σας προτείνω 15 βασικούς κανόνες για την υγιή ψυχολογική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σας.
1. Κάντε πράγματα μαζί: Πολλές συγκρουσιακές καταστάσεις μπορούν να ξεπεραστούν και το παιδί να εκτονωθεί μέσα από το παιχνίδι.
2. Δώστε του υπομονετικά απαντήσεις για τα ερωτήματά του: Μην του απαντάτε μονολεκτικά για να το αποφύγετε. Η επικοινωνία είναι το βασικό συστατικό για να έχουμε μια υγιή σχέση με τα παιδιά μας.
3. Σεβαστείτε τα συναισθήματά τους: Αναγνωρίστε, δεχτείτε και ακούστε προσεκτικά τι έχουν να σας πουν. Αφήστε να εκφράσουν αυτό που νιώθουν, είτε είναι ζήλεια είτε θυμός είτε απογοήτευση.
4. Βρείτε εναλλακτικές λύσεις: Αν για παράδειγμα το παιδί θέλει να κτίσει κάστρο στην κουζίνα, μην του πείτε απλώς όχι. Προτείνετε του άλλα σημεία του σπιτιού που θα μπορούσε να παίξει.
5. Δείξτε έμπρακτα στο παιδί σας πως θα θέλατε να συμπεριφέρεται: Για παράδειγμα, αν τραβά τη γάτα από την ουρά, δείξτε του πώς να την χαϊδεύει, μην του δώσετε απλώς οδηγίες.
6. Δώστε στο παιδί σας επιλογές και όχι διαταγές: Οι διαταγές πολλές φορές φέρνουν αντίθετα αποτελέσματα. Π.χ: «Θέλεις να βουρτσίσεις τα δόντια σου πριν ή μετά, αφού βάλεις τις πιτζάμες σου;»
7. Κάντε μικρές υποχωρήσεις: Για παράδειγμα: «Σου επιτρέπω απόψε να μην πλύνεις τα δόντια σου επειδή είσαι πολύ κουρασμένος».
8. Δώστε τους χρόνο να προετοιμαστούν: Αν περιμένετε καλεσμένους στο σπίτι, εξηγήστε στο παιδί σας πως θα θέλετε να συμπεριφερθεί από πριν. Να είστε συγκεκριμένοι σε αυτό που θέλετε να του πείτε. Επίσης, πριν την αποχώρησή σας από κάποιον παιδότοπο, προειδοποιήστε το παιδί σας μερικά λεπτά νωρίτερα. Αυτό θα κάνει την αποχώρηση πιο εύκολη, χωρίς περιπέτειες.
9. Αφήστε να συμβεί αυτό που πρέπει να συμβεί (όταν είναι ασφαλές): Για παράδειγμα, το παιδί δεν κρέμασε την πετσέτα αφότου πλύθηκε, ρίχνοντας την άτσαλα σε μια γωνιά. Το πρωί θα τη χρησιμοποιήσει βρεγμένη . Αφήστε το παιδί να καταλάβει ότι υπάρχουν επιπτώσεις και επακόλουθα στις πράξεις μας.
10. Το παιδί πρέπει να ξέρει για το πώς νιώθετε και πώς σας επηρεάζει η συμπεριφορά του: Για παράδειγμα: «Με κουράζει όταν πρέπει να μαζεύω τα ψίχουλα από το μπισκότο σου στο πάτωμα».
11. Αναθεωρείστε τις προσδοκίες σας: Τα παιδιά μέσα από τις βιολογικές και κοινωνικές τους ανάγκες, βιώνουν έντονα συναισθήματα και έτσι είναι φυσιολογικό να είναι θορυβώδη, περίεργα, πεισματάρικα, ανυπόμονα, ξεχασιάρικα και γεμάτα με ενέργεια. Προσπαθήστε να τα δεχτείτε όπως είναι.
12. Η αγάπη σας είναι μη διαπραγματεύσιμη: Θα έχουμε πιο καλά αποτελέσματα όπως επίσης και πιο υγιείς ενήλικους στο μέλλον όταν λέμε: «Πάντα θα σε αγαπώ, απλώς αυτό που έκανες δεν ήταν σωστό επειδή….» Δεν πρέπει ποτέ να λέμε στο παιδί «Δεν θα σε αγαπώ αν δεν κάτσεις φρόνιμος», «Για να σε αγαπώ φάε το φαγητό σου».
13. Μην εστιάζετε μόνο στα αρνητικά, εκεί που εστιάζουμε αυτό μεγεθύνουμε: Επιβραβεύουμε τα παιδιά μας όταν επιδεικνύουν την απαιτούμενη συμπεριφορά, αγκαλιάζοντάς τα, φιλώντας τα ή όταν μπορούμε με μικρά δωράκια.
14. Οι συνέπειες (τιμωρίες) πρέπει να είναι λογικές και εφικτές: Για παράδειγμα, «επειδή δεν έπλυνες τα δόντια σου, δεν θα κάτσεις στον υπολογιστή για ένα μήνα». Εκτός του ότι αυτό δεν θα τηρηθεί, είναι πιθανόν να σας φέρει σε ρήξη με το παιδί. Η συνέπεια πρέπει να είναι ανάλογη με το «παράπτωμα».
15. Βρείτε μαζί τη λύση: Συζητήστε με το παιδί σας για το πρόβλημα που δημιουργήθηκε και ανταλλάξτε ιδέες για το πώς μπορείτε να λύσετε το πρόβλημα μαζί, θέτοντας νέους κανόνες.
Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι τα παιδιά μας ζουν μόνο μια παιδική ηλικία. Οι γονείς, λοιπόν, είναι οι δημιουργοί των ωραίων παιδικών αναμνήσεων και των μετέπειτα ευτυχισμένων ενηλίκων.

 

Νευροανάδραση:Μια μη παρεμβατική μέθοδος μάθησης-εκπαίδευσης

Η Νευροανάδραση είναι μία μη παρεμβατική μέθοδος μάθησης-εκπαίδευσης, η οποία ανήκει στον τομέα των νευροεπιστημών και εφαρμόζεται σε ένα ευρύ φάσμα  παθολογιών που σχετίζονται με τη δυσλειτουργία του εγκεφάλου.
Η ιστορία της Νευροανάδρασης αρχίζει πειραματικά στη δεκαετία του ‘60 από τον καθηγητή Dr.Barry Sterman (UCLA School of Medicine) στο αμερικανικό κέντρο αστρολογίας (NASΑ, αρχικά με σκοπό να διερευνήσει τις αιτίες εμφάνισης επιληπτικών κρίσεων σε επανδρωμένες αποστολές, και μετέπειτα να βελτιώσει και να διατηρήσει την ψυχοφυσιολογική κατάσταση των αστροναυτών στο διάστημα.
Πώς γίνεται η Νευροανάδραση
Σαν πρώτο βήμα τοποθετούνται στο τριχωτό της κεφαλής ηλεκτρόδια για να μπορέσουμε να καταγράψουμε την εγκεφαλική δραστηριότητα ή αλλιώς τα εγκεφαλικά κύματα που εκπέμπει ο εγκέφαλός μας. Η «ανισορροπία» των εγκεφαλικών κυμάτων αντικατοπτρίζει κάποια δυσλειτουργία ψυχοσωματικής φύσεως. Οι συχνότητες των εγκεφαλικών κυμάτων περνούν από επεξεργασία στον υπολογιστή μας, ο οποίος απομονώνει τις συχνότητες που θέλουμε να εκπαιδεύσουμε, απεικονίζοντας τες στην οθόνη του εκπαιδευόμενου σε μορφή ηλεκτρονικού παιχνιδιού. Με αυτό τον τρόπο ο εκπαιδευόμενος παίρνει πληροφορία για την εγκεφαλική του δραστηριότητα μέσα από το παιχνίδι, χρησιμοποιώντας μόνο τον εγκέφαλό του χωρίς χέρια, αυξάνοντας ή μειώνοντας τα επιθυμητά κύματα εξομαλύνοντας την εγκεφαλική λειτουργία. Είναι δηλαδή μια ενεργητική μάθηση όπου προκαλούμε τον εγκέφαλο να αντιδράσει με συγκεκριμένο τρόπο και ως μέσο εκγύμνασης και ενίσχυσης των γνωστικών και φυσιολογικών λειτουργιών.
Η διαδικασία είναι ανώδυνη και μη παρεμβατική, αφού τα ειδικά μηχανήματα (ηλεκτροεγκεφαλογράφος EEG), που χρησιμοποιούνται είναι εντελώς ακίνδυνα και λειτουργούν με κοινές μπαταρίες.   
Πού εφαρμόζεται η Νευροανάδραση
Η Νευροανάδραση εφαρμόζεται σε ένα ευρύ φάσμα εγκεφαλικών δυσλειτουργιών και όχι μόνο. Συνοπτικά μπορεί να εφαρμοστεί με μεγάλη επιτυχία σε αγχώδεις διαταραχές, καταθλιπτικές διαταραχές, διαταραχές ύπνου, διαταραχή ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα, διασπαστική συμπεριφορά και επίσης για καλύτερη αθλητική απόδοση (Peak Performance).
Ο εγκέφαλος μας είναι ένα εξαιρετικά εύπλαστο και ευπροσάρμοστο όργανο που μπορεί να εκπαιδευτεί και να επαναπρογραμματιστεί, ώστε να επιφέρει στο άτομο υψηλές επιδόσεις με χαλάρωση και συγκέντρωση .